Tarnów stanie się planszą do gry. "Tajemnica Tarnowskiej Membrany”

Punktem wyjścia do stworzenia gry jest mniej znana historia Tarnowa. Pod koniec XVI i w XVII wieku miasto było jednym z najważniejszych miejsc osiedlania się szkockich kupców w Polsce. Stanowili oni znaczącą część lokalnego środowiska kupieckiego, prowadzili interesy, kupowali kamienice i współtworzyli miejskie elity. Organizatorzy chcą, aby uczestnicy odkryli właśnie ten zapomniany Tarnów – zapisany w kamienicach, ulicach, nazwiskach i dawnych historiach, które na co dzień pozostają niezauważone.

Jak podkreśla Marta Pudłowska z Fundacji REPI, gra nie będzie tradycyjnym spacerem z przewodnikiem od zabytku do zabytku. Uczestnicy otrzymają wskazówki, będą samodzielnie szukać tropów, łączyć fakty i podejmować decyzje, poznając miasto poprzez własne doświadczenie, współpracę i ciekawość.

Tytułowa „membrana” ma również symboliczne znaczenie. Według organizatorów oznacza granicę, która jednocześnie oddziela i pozwala na kontakt. To metafora relacji między osobami z niepełnosprawnościami a przestrzenią miasta, między historią i współczesnością, a także barierami obecnymi w sposobie myślenia o dostępności i uczestnictwie w życiu społecznym. Pomysł na grę dojrzewał w Fundacji REPI przez ponad dwa lata. Tomasz Wardzała zaproponował stworzenie własnej gry terenowej, a Marta Pudłowska rozwijała projekt i szukała możliwości jego finansowania. Dzięki pozyskanemu dofinansowaniu inicjatywa po raz pierwszy wyjdzie na ulice Tarnowa we wrześniu 2026 roku.

Pierwsza edycja będzie pilotażem, w którym udział weźmie 60 osób z niepełnosprawnościami. Trasa poprowadzi przez zabytkowe centrum Tarnowa i obejmie osiem punktów z zadaniami. Organizatorzy przygotowali rozwiązania zwiększające dostępność wydarzenia – uproszczone komunikaty, materiały z elementami tekstu łatwego do czytania i rozumienia (ETR), wsparcie wolontariuszy, możliwość dostosowania tempa gry, transport dla osób potrzebujących takiej pomocy oraz zabezpieczenie medyczne. Jednocześnie podkreślają, że dostępność nie ma odbierać uczestnikom wyzwań, lecz umożliwić samodzielne podejmowanie decyzji i rozwiązywanie zagadek.

Najważniejszym celem projektu jest jednak sprawdzenie jego potencjału zawodowego. Fundacja REPI chce przekonać się, jakie role przy tworzeniu i prowadzeniu gry mogą wykonywać osoby z niepełnosprawnościami – od przewodników i animatorów, przez obsługę grup i przygotowywanie materiałów, aż po sprzedaż gotowej usługi. W założeniu gra ma stać się nie tylko ciekawą formą poznawania miasta, ale również szansą na realne zatrudnienie.

Po zakończeniu pilotażu Fundacja opracuje praktyczny poradnik opisujący rozwiązania, które sprawdziły się podczas organizacji gry, oraz elementy wymagające poprawy. Dokument ma pomóc innym organizacjom, szkołom i samorządom tworzyć własne dostępne gry terenowe oparte na lokalnej historii i dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Twórcy projektu liczą, że doświadczenia zdobyte w Tarnowie będzie można wykorzystać również w innych miastach – od Krakowa i Gdańska po mniejsze miejscowości w Polsce, a nawet za granicą. Ich ambicją jest stworzenie modelu, który pokaże, jak dostępna gra miejska może stać się narzędziem edukacji, integracji i aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami.