Pierwszy raz w Polsce
Centralnym punktem wystawy będzie pokaz pracy dyplomowej Zofii Kulik „Zamiast rzeźby”, obronionej na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w 1971 roku. Artystka całkowicie odrzuciła tradycyjne rozumienie rzeźby, zastępując klasyczne materiały fotografią i sekwencją obrazów tworzonych na ciałach modeli oraz przedmiotach. Realizacja składała się z trzech elementów: projekcji około 500 slajdów, tekstylnej kopii „Mojżesza” Michała Anioła oraz pracy teoretycznej „Film jako rzeźba, rzeźba jako film”.
Sztuka bez jednej właściwej interpretacji
Wystawa nie ogranicza się do prezentacji historycznego dzieła. Jej drugą częścią są „Przypisy” – efekt kilkumiesięcznej pracy Otwartej Grupy Roboczej, którą tworzyły osoby reprezentujące różne pokolenia i doświadczenia. Wspólnie poznawały twórczość Zofii Kulik oraz teorię Formy Otwartej Oskara Hansena, szukając sposobów opowiadania o sztuce współczesnej bez wykluczania odbiorców.
Rezultatem tego procesu są teksty, szkice, notatki i materiały warsztatowe prezentowane na wystawie. Nie mają one narzucać jednej interpretacji, lecz zachęcać do zadawania pytań, rozmowy i budowania własnego doświadczenia kontaktu ze sztuką.
Widz staje się współtwórcą
Jednym z najbardziej nietypowych elementów ekspozycji będzie możliwość aktywnego udziału odwiedzających. W przestrzeni wystawy stanie krosno, na którym każdy będzie mógł włączyć się we wspólne tkanie tkaniny z materiałów pochodzących z recyklingu. Powstające dzieło będzie zmieniało się przez cały okres trwania wystawy, stając się zapisem obecności kolejnych uczestników.
Ekspozycji towarzyszyć będzie również cykl cotygodniowych spotkań poświęconych twórczości Zofii Kulik, teorii Formy Otwartej oraz współczesnemu odbiorowi sztuki. Do spotkań będzie można dołączyć w dowolnym momencie.
Kim jest Zofia Kulik?
Zofia Kulik należy do grona najważniejszych polskich artystek współczesnych. Międzynarodową rozpoznawalność zdobyła dzięki monumentalnym czarno-białym fotokolażom, w których wykorzystuje ornamenty, motywy historyczne i symbole władzy. W latach 70. i 80. współtworzyła wraz z Przemysławem Kwiekiem legendarny duet KwieKulik, który odegrał kluczową rolę w rozwoju polskiej neoawangardy.
Prace Zofii Kulik znajdują się dziś w kolekcjach najważniejszych muzeów świata, m.in. Tate Modern w Londynie, Centre Pompidou w Paryżu, Museum of Modern Art w Nowym Jorku oraz Moderna Museet w Sztokholmie.
Wystawa „Zofia Kulik. Zamiast rzeźby. Przypisy” będzie dostępna w Muzeum Fotografii w Krakowie od 3 października do 20 grudnia 2026 roku w siedzibie MuFo Rakowicka. Organizatorzy zachęcają, by potraktować ją nie jako lekcję historii sztuki, ale zaproszenie do własnego, osobistego spotkania z twórczością jednej z najważniejszych polskich artystek współczesnych.
